Eski alışkanlığımız ampulü wattına göre seçmekti; 40, 60 ya da 100 watt diye alırdık. LED ampullerle birlikte bu ölçü anlamını yitirdi, çünkü watt ışığın...
Şarj Cihazı, Kablo ve Powerbank Rehberi: Watt ve mAh Nasıl Okunur?
Aynı USB-C girişine sahip iki şarj cihazı, aynı telefonu bambaşka hızlarda doldurabilir. Üstelik kablo, adaptör ve taşınabilir şarj cihazının her biri kendi sayılarını taşır; bu sayıları doğru okuyamayınca ya gereksiz yere pahalı bir ürün alınır ya da şarj beklenenden yavaş ilerler. Aşağıdaki başlıklar watt, amper ve kapasite kavramlarını gündelik örneklerle açıklıyor.
Üç değer arasındaki ilişki basittir: watt = volt × amper. Bir adaptörün üzerinde 5 V ve 2 A yazıyorsa gücü 10 W, 20 V ve 3 A yazıyorsa 60 W'tır. Telefonunuz adaptörle “konuşarak” çekeceği gücü kendisi belirler ve genellikle yalnızca ihtiyacı kadarını çeker. Bu yüzden telefonunuzdan daha güçlü bir adaptör kullanmak genellikle sorun çıkarmaz; daha zayıf bir adaptör ise yalnızca şarjı yavaşlatır. Örneğin telefonunuz en fazla 20 W kabul ediyorsa 65 W'lık bir dizüstü adaptörü ona 20 W'tan fazlasını vermez; üstelik aynı adaptörle dizüstü bilgisayarınızı da şarj edebilirsiniz. Birden fazla cihaz için tek güçlü adaptör, çantada da az yer kaplar.
Hızlı şarjın çalışması için adaptörün ve telefonun aynı hızlı şarj standardını desteklemesi gerekir. Ürün sayfasında USB Power Delivery gibi ortak bir standart belirtiliyorsa, farklı üreticilerin cihazları arasında da uyum yakalamak kolaylaşır.
Kablo, güç ve veri hızını sınırlayabilir. İncecik ve kalitesiz bir kablo yüksek watt değerlerinde ısınır, şarjı yavaşlatır ve kısa sürede kopabilir. Satın alırken şunlara bakın:
Etiketteki mAh değeri genellikle 3,7 voltluk hücre gerilimi üzerinden verilir. Gerçek enerjiyi bulmak için mAh × 3,7 ÷ 1000 işlemi yapılır ve watt saat (Wh) elde edilir. Örneğin 10.000 mAh kapasiteli bir ürün yaklaşık 37 Wh enerji taşır. 4.500 mAh pile sahip bir telefon ise yaklaşık 17 Wh ister. Kâğıt üzerinde iki şarjdan biraz fazla görünen bu hesap, voltaj dönüşümü ve ısı kayıpları nedeniyle pratikte iki şarjın altında kalır.
Uçak yolculuğu planlıyorsanız taşınabilir şarj cihazlarının havayollarında genellikle el bagajında taşındığını ve Wh sınırı uygulandığını aklınızda tutun. Kurallar şirketten şirkete değişebileceği için yolculuktan önce güncel bilgiyi kontrol edin.
Taşınabilir şarj cihazının kendisini de şarj etmek gerektiğini unutmayın. Kapasite büyüdükçe dolma süresi uzar; zayıf bir adaptörle büyük kapasiteli bir ürünü doldurmak saatler sürebilir. Yalnızca telefonu şarj edecekseniz kompakt ve hafif bir model, tablet ya da dizüstü gibi daha büyük cihazlar için ise çıkış gücü yüksek bir model daha mantıklıdır.
Modern telefonlar şarj hızını sıcaklığa ve doluluk seviyesine göre kendisi ayarlar, bu yüzden hızlı şarj tek başına zarar vermez. Pil ömrünü asıl kısaltan şey sürekli yüksek sıcaklıktır; şarj olurken telefonu yastık altı gibi ısı hapseden yerlerde bırakmayın.
Çoğu telefonda doluluk sonrasında akımı kesen koruma devreleri bulunur. Yine de bazı modellerde şarjı belirli bir seviyede sınırlayan bir ayar vardır; bu ayarı açmak pil sağlığı için iyi bir alışkanlıktır.
Adaptör, kablo ve taşınabilir şarj cihazını birlikte düşündüğünüzde hem zamandan hem paradan tasarruf edersiniz. Etiketlerdeki sayıları yukarıdaki basit formüllerle okumak, sepete doğru ürünü eklemenin en kısa yoludur.
