Raftan bir ampul almak eskiden basitti: duy tipi uyuyor mu, kaç watt, yeter. Bugün aynı rafta lümen, Kelvin, CRI, ışık açısı ve dimmer uyumu gibi bir sürü...
LED'e Geçişle Enerji Tasarrufu: Hesap, Öncelik ve Geri Dönüşüm
Aydınlatma, evin elektrik tüketiminde küçük ama süreklilik gösteren bir paya sahiptir. Eski akkor ve halojen ampulleri LED ile değiştirmek, aynı ışığı çok daha az enerjiyle elde etmenin en kolay yollarından biridir. Üstelik dönüşüm pahalı ya da karmaşık değildir; doğru ampulü seçmek ve hesabı bir kez yapmak yeterlidir. Bu yazıda örnek bir hesap, öncelik sırası ve eski ampullerin geri dönüşümü anlatılıyor.
Tasarrufu hesaplamak için ampulün gücünü (watt), sayısını, günlük kullanım süresini ve yıl içindeki gün sayısını çarpın; sonucu 1000'e bölerek kWh bulursunuz. Aşağıdaki tablo yaklaşık 800 lümen veren tipik ampullerle on ampullü, günde dört saat yanan bir düzeni karşılaştırıyor. Değerler yaklaşıktır; kendi ampullerinizin etiket bilgisiyle yeniden hesaplayın.
Bu örnekte akkordan LED'e geçişin yıllık farkı 876 − 131 = 745 kWh'dir. Bu farkı faturanızdaki kWh birim fiyatıyla çarparsanız yıllık tasarrufu para olarak görürsünüz. Ampul fiyat farkını yıllık tasarrufa bölerek de dönüşümün kendini kaç yılda amorti ettiğini hesaplayabilirsiniz.
Hesabı odalara bölmek de işe yarar: salonda 6 ampul günde 5 saat, mutfakta 4 ampul günde 4 saat yanıyorsa her odayı ayrı hesaplayıp toplayın. Böylece hangi odadaki dönüşümün daha kısa sürede karşılığını vereceğini görürsünüz.
Dönüşümü en çok yanan ışıklardan başlatın: salon, mutfak, koridor, balkon ve dış aydınlatma. Günde dört beş saat yanan bir ampulün LED ile değişimi, ayda iki saat yanan bir depo ampulüne göre çok daha çabuk karşılığını verir. Halojen spotlar genellikle en yüksek tüketime sahip olanlardır; GU10 ve MR16 duy tipindeki LED karşılıklarını bulmak kolaydır. MR16 spotlarda transformatör uyumunu kontrol edin. Dimmerli devrelerde ampul ve dimmer uyumunu doğrulamak şarttır.
Kapalı armatürlerde ve ısının birikebileceği yerlerde ampulün kapalı armatür kullanımına uygun olduğundan emin olun. Nemli alanlarda ise armatürün IP sınıfına ve ampul uyumluluğuna ayrıca bakın; yanlış ampul seçimi kısa sürede arızaya yol açabilir.
Yalnızca watt değerine bakarak LED seçmek yanıltıcı olabilir. Eski ampulün lümen değerine denk bir LED seçin; örneğin 60 W akkorun yerine yaklaşık 800 lümenlik bir LED uygundur. Aynı zamanda Kelvin değerini eskisiyle eşleştirin, çünkü sıcak beyaz akkor ışığı yerine soğuk beyaz LED takarsanız oda farklı hissettirir. CRI değeri yüksek ampuller renkleri daha doğal gösterir. Garanti süresi, etiket bilgileri ve ürün sayfasındaki açıklamalar kaliteyi anlamanıza yardımcı olur. Çok düşük fiyatlı ve etiket bilgisi eksik ürünlerde belirtilen değerlerin gerçekçi olup olmadığını sorgulayın.
Alışkanlıklar da hesabı değiştirir: boş odada ışığı kapatmak, kullanılmayan armatürleri sökmek, gereğinden fazla spot kullanmamak ve gün ışığına öncelik vermek ampul seçiminden bağımsız olarak tasarruf sağlar.
Kompakt floresan ve floresan tüpler cıva içerir; çöpe atılmamalı, yetkili atık toplama noktalarına teslim edilmelidir. LED ampuller elektronik bileşenler içerdiği için elektronik atık sınıfındadır ve aynı şekilde ayrı toplanmalıdır. Kırılmış ampulle çalışırken eldiven kullanın ve ortamı havalandırın. Bölgenizdeki atık toplama noktalarını belediyenizin sayfasından öğrenebilirsiniz.
Etikette ömür saat cinsinden yazar ve çoğu LED eski ampullerden çok daha uzun süre çalışır. Gerçek ömür sıcaklığa, açma kapama sıklığına ve ürün kalitesine göre değişebilir.
Ampul fiyat farkını yıllık tasarrufa bölerek bulursunuz. Çok yanan ışıklarda genellikle kısa sürede, az yanan ışıklarda daha uzun sürede karşılığını verir.
Küçük bir hesap ve birkaç ampul değişikliğiyle tasarrufa hemen başlayabilirsiniz.
