E-kitaba geçmek, bir kitabı elinize almadan önce bile okumaya başlayabilmek demektir; ama ilk kez deneyenler için cihaz, biçim ve düzen soruları kafa karı...
Kitap Bakımı ve Kitaplık Düzeni: Sararma, Nem ve Toz ile Başa Çıkmak
Kitaplar sağlam görünür ama aslında ışığa, neme ve toza karşı oldukça hassastır. Sayfa kenarlarının sararması, kapakların eğilmesi ve rutubet kokusu çoğu zaman yanlış yerleştirmeden kaynaklanır. Kitaplık düzeni yalnızca görünüş meselesi de değildir; doğru dizilmiş bir kitaplık aradığınız kitabı bulmanızı da hızlandırır. Aşağıda kitaplığınızı hem düzenli hem de sağlıklı tutmak için uygulayabileceğiniz basit adımları bulacaksınız.
Kitaplığı doğrudan güneş alan pencerenin karşısına yerleştirmek sararmayı hızlandırır; ışık hem kapak renklerini soldurur hem de sayfaları zamanla kahverengileştirir. Dış cephe duvarlarında ve radyatör yanlarında sıcaklık ile nem dalgalanması daha fazladır. Mümkünse kitaplığı duvardan birkaç santim açık bırakarak hava dolaşımını koruyun. Kitapları rafa dik ve birbirine hafifçe yaslanacak şekilde dizin; çok sıkışık dizilen kitaplar sırtlarından zorlanır, çok gevşek dizilenler ise eğilir. Büyük ve ağır boy kitapları yan yatırarak saklamak ciltlerin kopmasını önler.
Rafların düzeni de önemlidir. Ağır ve büyük kitapları alt raflara, hafif olanları üst raflara yerleştirmek hem kitaplığın dengesini hem de cilt sağlamlığını korur. Raf yüksekliğini kitapların boyuna göre ayarlayın; kitabın tepesinde birkaç santimlik boşluk bırakmak, kitabı rafa yerleştirirken ve çıkarırken kapağın zarar görmesini önler.
Bu belirtilerden birini fark ettiğinizde sorunun kaynağını bulmak, kitabı kurtarmak kadar önemlidir. Aynı rafta birden fazla kitapta leke ya da koku varsa nemin kaynağı büyük olasılıkla ortamdadır; bu durumda duvar, pencere ve havalandırma durumunu da gözden geçirin.
Temizliği mevsim geçişlerinde ya da yılda iki kez yapmak çoğu ev için yeterlidir. Çok eski ve kırılgan kitaplarda fırçayı kullanmadan önce sayfaların dayanıklılığını nazikçe kontrol edin; gevşek ciltleri zorlamamak, onarımı gereksiz hâle getirir.
Rutubet kokusu ya da beyaz-yeşil lekeler fark ederseniz o kitabı hemen diğerlerinden ayırın. Havadar ve gölge bir yerde, sayfaları hafifçe aralayarak ve kitabı dik tutarak kurutun; saç kurutma makinesi ve kalorifer üstü gibi doğrudan sıcaklık sayfaları büker. Küf tozu soluk yoluna ve cilde hassas olanlarda rahatsızlık yaratabilir; temizlerken maske ve eldiven kullanın, belirtileriniz sürerse hekiminize danışın. Değerli ya da nadir bir kitap söz konusuysa kendi başınıza müdahale etmek yerine bir restorasyon uzmanına başvurmak daha güvenlidir. Rutubeti önlemek için kitaplığın bulunduğu odayı düzenli havalandırmak, nemli mevsimlerde nem emici ürünleri rafların yakınında bulundurmak ve aynı odada ıslak çamaşır kurutmaktan kaçınmak oldukça etkilidir.
Hafif kokular, kitapları havadar bir ortamda bir süre açıkta bekleterek azaltılabilir. Koku küf kaynaklıysa ve lekeler de varsa kitabı ayırıp uzmandan destek almak gerekir.
Bu, kullanım amacınıza bağlıdır. Hızlı ulaşmak istiyorsanız konuya ya da yazara göre, görünüm önemliyse boyuta ve renge göre dizebilirsiniz. Okunacaklar için ayrı bir raf ayırmak okuma isteğini canlı tutar.
Kitaplığa yılda bir kez genel bakım yapmak, kitapların ömrünü uzatır ve okumayacaklarınızı bağışlayarak yeni kitaplara yer açmanızı sağlar. Böyle bir gözden geçirme, hangi kitapları sık sık elinize aldığınızı da gösterir ve düzeninizi buna göre yeniden kurmanıza yardımcı olur.
