Önce belirtiye bakın

Her yavaşlığın nedeni aynı değildir. Aşağıdaki tablo sık görülen belirtileri olası nedenleriyle eşleştirir; böylece doğru adımdan başlayabilirsiniz. Tabloda kendi durumunuzu bulamazsanız yavaşlığın ne zaman başladığını düşünün: Ani bir yavaşlama genellikle yeni kurulan bir program, bir güncelleme ya da zararlı yazılımla ilgilidir; aylar içinde yavaş yavaş artan yavaşlama ise dolan disk, biriken başlangıç uygulamaları ve toza işaret eder.

Sekiz adımlık bakım listesi

1. Yeniden başlatın: Haftalarca uyku modunda kalan bilgisayarda bellek dolar; tam kapatıp açmak çoğu zaman fark yaratır.
2. Başlangıç uygulamalarını azaltın: Sistem açılırken otomatik başlayan ve gerçekten ihtiyacınız olmayan programları kapatın. Görev yöneticisindeki başlangıç sekmesi hangi programın açılışı ne kadar etkilediğini gösterir; kullanmadığınız güncelleyici ve yardımcı programlar ilk elenecekler olsun.
3. Depolamada boş alan açın: Disk tamamen dolduğunda sistem takılır. Eski indirmeleri, kullanılmayan programları ve büyük videoları önce yedekleyip harici diske taşıyın.
4. Güncellemeleri yapın: İşletim sistemi ve sürücü güncellemeleri hata düzeltmeleri ve güvenlik yamaları taşır.
5. Tarayıcıyı toparlayın: Kullanmadığınız eklentileri kaldırın, önbelleği temizleyin ve sık baktığınız sayfaları açık tutmak yerine işaretleyin.
6. Zararlı yazılım taraması yapın: Sisteminizdeki güvenlik aracıyla tam tarama başlatın.
7. Dışarıdan temizlik yapın: Bilgisayarı kapatıp fişini çekin; havalandırma ızgaralarındaki tozu yumuşak bir fırçayla alın. Basınçlı hava kullanıyorsanız fanın dönmesini ince bir çubukla durdurun; çok hızlı dönen fan zarar görebilir. Kasayı açmadan önce garanti koşullarını kontrol edin.
8. Isı koşullarını düzeltin: Dizüstü bilgisayarınızı yatak ya da koltuk gibi yumuşak yüzeylerde değil, sert ve düz zeminde kullanın; soğutucu altlık ısınmayı azaltabilir.

Donanım yükseltmesi ne zaman mantıklı?

Bakım yeterli gelmezse donanıma bakmak gerekir. Mekanik diskli (HDD) bir bilgisayarda katı hal diske (SSD) geçmek açılış ve uygulama başlatma sürelerini belirgin biçimde kısaltır. Aynı anda birçok uygulama açıyorsanız bellek (RAM) miktarını artırmak da işe yarar. Her ikisi için de cihazınızın hangi tür disk ve bellek kabul ettiğini ürün sayfasındaki uyumluluk bilgisinden kontrol edin. Bilgisayar çok eskiyse ya da işlemci güncel yazılımları kaldırmıyorsa yeni bir cihaza yatırım yapmak daha verimli olabilir. Ürün sayfasında bellek yuvası sayısı ve desteklenen azami bellek miktarı yazar; yükseltmeden önce bu iki bilgiye mutlaka bakın.

Yavaşlamayı önleyen alışkanlıklar

• Haftada en az bir kez bilgisayarı tamamen kapatın.
• İndirdiğiniz dosyaları düzenli klasörlere taşıyın, masaüstünü şişirmeyin.
• Önemli dosyalarınızın yedeğini düzenli aralıklarla alın.
• Bilgisayarı yiyecek ve sıvıdan uzak tutun, klavyeyi arada tozdan arındırın.
• Aynı anda birden fazla güvenlik programı çalıştırmayın; birbirlerini yavaşlatabilirler.

Dizüstü kullanıyorsanız pilin durumuna da bakın. Pil yıprandığında performans düşebilir ve cihaz beklenmedik biçimde kapanabilir. Kasanın kabardığını ya da dokunmatik yüzeyin yukarı doğru eğildiğini fark ederseniz şarj etmeyi bırakın ve cihazı yetkili servise götürün.

Sık sorulan sorular

Bilgisayarın içini kendim temizleyebilir miyim?

Dışarıdan havalandırma ızgaralarını fırçalamak güvenlidir. Kasayı açmak ise garantiyi etkileyebilir ve statik elektrik gibi riskler taşır. Emin değilseniz yetkili bir servisten destek alın.

SSD'ye geçmek gerçekten fark yaratır mı?

Mekanik diskli bir sistemde evet; açılış, dosya kopyalama ve program başlatma işlemleri gözle görülür biçimde hızlanır. Satın almadan önce cihazınızın SATA ya da NVMe gibi hangi bağlantıyı desteklediğini ürün sayfasından doğrulayın.

Düzenli bakım, bilgisayarın hem hızını hem ömrünü korur. Önce ücretsiz adımlarla başlayın, sonuç alamazsanız hedefli bir donanım yükseltmesine geçin.